Dòng Bánh Standard
Dòng Bánh Premeium
Tết Trung Thu là một lễ hội đặc sắc, mang đến không khí rộn ràng của những buổi rước đèn, phá cỗ và những phút giây đoàn viên quý giá. Đây là dịp để mỗi gia đình quây quần, cùng nhau thưởng thức bánh trung thu, nhâm nhi chén trà và ngắm trăng rằm tháng 8 lung linh.
Tết Trung Thu: Nguồn gốc, ý nghĩa ít ai biết đến
Tết Trung Thu, hay còn gọi là lễ hội trăng rằm, diễn ra hàng năm vào ngày 15/8 Âm lịch. Đây là dịp lễ hội đầy màu sắc và niềm vui, khi trẻ em háo hức tham gia các hoạt động thú vị cùng ánh đèn lồng lung linh, hình ảnh chị Hằng, chú Cuội và tiếng trống múa lân rộn ràng. Tết Trung Thu không chỉ mang đến niềm vui mà còn ẩn chứa nhiều ý nghĩa sâu sắc từ những câu chuyện truyền thuyết và sự tích có từ lâu đời.
1. Tết Trung Thu ngày nào? Trung Thu 2024 ngày bao nhiêu?
Tết Trung Thu, còn gọi là Tết đoàn viên, diễn ra vào rằm tháng Tám âm lịch mỗi năm. Theo truyền thống, người xưa cho rằng vào mùa thu tháng Tám, khi công việc gieo trồng đã hoàn tất và tiết trời trở nên mát mẻ, là thời điểm lý tưởng để người dân Lạc Việt mở hội, cùng nhau ăn uống và sum vầy.
Năm 2024, Tết Trung Thu sẽ diễn ra vào ngày 15/8 âm lịch, tức ngày 17/9/2024 (thứ Ba) theo dương lịch
2. Nguồn gốc Tết Trung Thu gắn liền với những câu chuyện ly kỳ
Trong văn hóa Trung Hoa, có ba câu chuyện nổi tiếng liên quan đến sự tích Tết Trung Thu: chuyện về Hằng Nga, Hậu Nghệ và vua Đường Minh Hoàng lên cung trăng. Trong khi đó, ở Việt Nam, Tết Trung Thu từ lâu đã gắn liền với hình ảnh chú Cuội và cây đa qua những câu chuyện cổ tích dân gian.
Ngoài ra, sử sách còn ghi chép rằng vào mùa thu tháng Tám, khi việc gieo trồng đã hoàn tất và tiết trời trở nên mát mẻ, người dân Lạc Việt thường tổ chức lễ hội. Đây là dịp để trai gái gặp gỡ, giao duyên và cũng là thời điểm nhắc nhở về sự kiện vua Lý tạ ơn thần Rồng vì đã ban mưa, giúp mùa màng bội thu, mang lại sự ấm no và sung túc cho dân chúng
2.1. Sự tích Hằng Nga và nguồn gốc Tết Trung Thu
Truyện kể rằng xa xưa, trên trời xuất hiện cùng lúc 10 ông mặt trời, khiến mặt đất trở nên nóng ran, sông biển cạn khô, và con người không thể sinh sống. Trong hoàn cảnh đó, anh hùng Hậu Nghệ đã trèo lên đỉnh núi cao, dùng nỏ thần bắn rụng 9 ông mặt trời, chỉ để lại một mặt trời duy nhất, giúp thế gian thoát khỏi cảnh khốn khổ. Nhờ công lao ấy, Hậu Nghệ được mọi người tôn kính và yêu mến.
Sau đó, Hậu Nghệ kết hôn với Hằng Nga, một người vợ xinh đẹp và tốt bụng. Một ngày nọ, Hậu Nghệ gặp Vương Mẫu Nương Nương trên đỉnh núi Côn Lôn và được tặng thuốc trường sinh bất tử, uống vào sẽ lập tức bay lên trời thành tiên. Vì không muốn rời xa vợ, Hậu Nghệ đã đưa thuốc cho Hằng Nga cất giữ. Tuy nhiên, chuyện này đã bị học trò của Hậu Nghệ là Bồng Môn phát hiện, và hắn lên kế hoạch cướp lấy thuốc khi Hậu Nghệ vắng nhà.
Sự tích Hằng Nga và nguồn gốc Tết Trung Thu
Trong lúc khẩn cấp, không còn cách nào khác, Hằng Nga đành uống hết thuốc. Ngay lập tức, nàng cảm thấy nhẹ tênh và bay lên cung trăng – nơi gần nhân gian nhất vì nhớ chồng. Từ đó, Hằng Nga trở thành tiên và sống trên mặt trăng, còn Hậu Nghệ vẫn ở lại trần gian. Câu chuyện này trở thành một phần không thể thiếu của Tết Trung Thu, gợi nhớ về tình yêu và sự hy sinh.
Hậu Nghệ trở về, biết chuyện đã xảy ra, chàng ngửa cổ lên trời gọi tên vợ và kinh ngạc khi phát hiện mặt trăng đêm ấy sáng rực và hiện lên hình bóng giống hệt Hằng Nga. Chàng liền sai người lập bàn hương án, bày biện những món mà nàng yêu thích để tế lên cung trăng. Từ đó, phong tục ‘bái nguyệt’ vào đêm Trung Thu đã được truyền bá rộng rãi trong dân gian.
2.2. Sự tích vua Đường Minh Hoàng và ngày Tết Trung Thu
Tương truyền, vào đêm rằm tháng Tám âm lịch năm ấy, trăng tròn và sáng như gương. Vua Đường Minh Hoàng, bị mê hoặc bởi cảnh đẹp, đã quyết định đi dạo ngắm trăng. Trong lúc đó, nhà vua tình cờ gặp một vị đạo sĩ có phép thần thông, người đã dùng phép đưa vua lên cung trăng. Tại đây, vua ngắm nhìn khung cảnh hoa lệ và những điệu múa hát của các nàng tiên xinh đẹp.
Khi trở về Hoàng cung, vua Đường Minh Hoàng vẫn còn vương vấn khung cảnh thần tiên của đêm rằm. Vì vậy, mỗi năm vào ngày 15/8 âm lịch, nhà vua ra lệnh tổ chức bày tiệc ăn mừng, rước đèn và thưởng thức ca múa hát. Từ đó, phong tục tổ chức tiệc và rước đèn đêm rằm tháng Tám trở thành truyền thống và là nguồn gốc của Tết Trung Thu ngày nay.
2.3. Sự tích chú Cuội và sự ra đời của ngày Trung Thu
Chuyện kể rằng, xưa kia có một nàng tiên nữ xinh đẹp tên Hằng Nga, rất yêu trẻ nhỏ. Dù không được phép, nàng vẫn thường xuống trần gian chơi cùng các em bé. Một ngày nọ, Ngọc Hoàng tổ chức thi làm bánh nhân ngày rằm, người làm được chiếc bánh ngon, đẹp và độc đáo nhất sẽ được thưởng.
Hằng Nga, muốn tham gia cuộc thi, xuống nhân gian hỏi thăm và gặp chú Cuội, một anh chàng hay nói dóc. Cuội chỉ nàng trộn tất cả nguyên liệu lại và đem nướng. Kỳ lạ thay, những chiếc bánh thơm phức và đẹp mắt khiến các em nhỏ thích thú.
Sự tích chú Cuội và sự ra đời của ngày Trung Thu
Hằng Nga mang bánh trở về thiên đình dự thi và giành giải nhất. Những chiếc bánh được đặt tên là bánh Trung Thu. Khi chia tay Cuội, vì lưu luyến, nàng đã nắm tay anh và cả hai cùng với cây đa đầu làng bay lên cung trăng. Hằng Nga và Cuội đã dành phần thưởng từ Ngọc Hoàng để ước rằng mỗi năm vào rằm tháng Tám, họ có thể xuống trần gian chơi đùa cùng các em nhỏ. Từ đó, Tết Trung Thu ra đời và được duy trì đến ngày nay.
3. Ý nghĩa Tết Trung Thu
Dù có nhiều sự tích về nguồn gốc Tết Trung Thu, nhưng tựu trung, đây là dịp để tôn vinh vẻ đẹp của trăng rằm và mong cầu một cuộc sống tươi vui, hạnh phúc. Trong suốt hàng ngàn năm, con người luôn tin rằng có mối liên kết đặc biệt giữa cuộc sống và ánh trăng.
Hình ảnh trăng tròn tháng 8 trở thành biểu tượng của sự sum họp và đoàn viên. Ngày xưa, Tết Trung Thu còn mang ý nghĩa đặc biệt khi là dịp để tiên đoán mùa màng và vận mệnh của đất nước thông qua màu sắc của ánh trăng. Tết Trung Thu không chỉ là dịp lễ để vui chơi mà còn chứa đựng những ý nghĩa văn hóa và tâm linh sâu sắc.
Ý nghĩa Tết Trung Thu
4. Những điều thú vị ít biết về Tết Trung Thu
4.1. Vì sao Tết Trung Thu là ngày 15/08 Âm lịch hàng năm?
Tết Trung Thu diễn ra vào ngày Rằm tháng 8 (ngày 15/8 Âm lịch) mỗi năm. Thời điểm này nằm giữa mùa thu, khi trăng tròn và sáng nhất, mang lại khung cảnh đẹp tuyệt vời. Trong văn hóa dân gian, đây được xem là dịp trăng rằm đẹp nhất của năm. Ngoài ra, Trung Thu cũng trùng với mùa thu hoạch trong văn hóa lúa nước, khiến nó trở thành dịp lễ hội đặc biệt để ăn mừng vụ mùa bội thu và đón nhận niềm vui từ thiên nhiên.
Tết Trung Thu diễn ra vào ngày Rằm tháng 8 (ngày 15/8 Âm lịch) mỗi năm
4.2. Ngày Tết Trung Thu có rất nhiều tên gọi
Tết Trung Thu ở Việt Nam được gọi bằng nhiều tên khác nhau, mỗi tên mang ý nghĩa và biểu tượng riêng:
- Tết Rằm tháng Tám: Tên gọi này thể hiện thời điểm diễn ra vào Rằm tháng 8 Âm lịch, là mùa lễ hội chính.
- Tết Trung Thu: Tên gọi này nhấn mạnh thời điểm lễ hội diễn ra vào giữa mùa thu.
- Tết Trông Trăng: Gợi nhắc đến hoạt động ngắm trăng trong đêm hội, một nét văn hóa đặc trưng.
- Tết Đoàn Viên: Tên gọi này thể hiện ý nghĩa của sự đoàn tụ, khi các thành viên trong gia đình quây quần, uống trà và ngắm trăng cùng nhau.
- Tết Thiếu Nhi: Người Việt coi Tết Trung Thu là dịp đặc biệt dành cho trẻ em, mang đến niềm vui và sự hân hoan cho các bé.
4.3. Trung Thu là Tết đoàn viên và là dịp ngắm trăng tiên đoán
Trung Thu không chỉ là dịp gia đình đoàn viên, sum họp cùng nhau thưởng thức bánh, trà và ngắm trăng mà còn là lúc người xưa ngắm trăng để tiên đoán mùa màng và vận mệnh của đất nước.
- Nếu trăng có màu vàng, đó là điềm báo cho một mùa tằm tơ bội thu.
- Trăng màu xanh hoặc lục thường báo hiệu về thiên tai sắp đến.
- Trăng màu cam sáng thể hiện sự thịnh vượng của đất nước.
Những quan niệm và truyền thống này không chỉ làm cho Tết Trung Thu trở nên đặc biệt mà còn gắn kết các thế hệ trong gia đình qua những câu chuyện và phong tục được truyền lại.
Trung Thu là Tết đoàn viên và là dịp ngắm trăng tiên đoán
4.4. Phong tục Tết Trung Thu ở Việt Nam không thể thiếu
Đêm hội trăng rằm tháng 8 tại Việt Nam luôn đi kèm với nhiều hoạt động đặc sắc, mang đến cho trẻ nhỏ niềm vui và những kỷ niệm tươi đẹp khó quên:
Tục rước đèn Trung Thu
Khi Tết Trung Thu đến gần, mỗi gia đình đều chuẩn bị cho các bé những chiếc đèn lồng rực rỡ và xinh đẹp. Đây là món đồ chơi không thể thiếu, giúp các em tham gia vào phong tục rước đèn Trung Thu tại trường học hoặc trong thôn xóm. Những chiếc đèn lồng lung linh không chỉ mang lại niềm vui mà còn làm sáng bừng không khí đêm hội.
Múa lân rộn ràng
Không khí Tết Trung Thu sẽ càng thêm sôi động với những tiếng trống rộn ràng của các buổi múa lân. Hoạt động múa lân thường diễn ra trong các đêm hội từ ngày 14 đến 16 tháng 8 Âm lịch, mang đến niềm vui và sự hứng khởi cho cả trẻ nhỏ lẫn người lớn. Những màn múa lân sôi động và đầy màu sắc không chỉ làm cho lễ hội thêm phần náo nhiệt mà còn là biểu tượng của may mắn và hạnh phúc.
Múa lân rộn ràng
Bày mâm cỗ trông Trăng
Trong dịp Tết Trung Thu, mỗi gia đình Việt đều bày mâm cỗ với bánh kẹo và các loại hoa quả như bưởi, thị, hồng, na, dưa hấu… Mâm cỗ Trung Thu không chỉ đơn giản là những món ăn mà còn được trang trí công phu, ấn tượng với những hình thù độc đáo được tạo từ trái cây và bánh nướng. Những tạo hình khéo léo này không chỉ làm cho mâm cỗ thêm phần sinh động mà còn mang ý nghĩa cầu chúc cho gia đình được bình an, hạnh phúc. Mâm cỗ trông trăng không chỉ để cúng trăng mà còn là cách để tạ ơn trời đất và tổ tiên, mong cầu cho mọi sự tốt lành và viên mãn.
Làm bánh Trung Thu
Bánh Trung Thu không chỉ là biểu tượng của sự đoàn viên và phúc lợi mà còn trở thành một phần không thể thiếu trong dịp Tết trăng rằm. Ngày nay, bánh Trung Thu được làm với nhiều mẫu mã đa dạng và thành phần nguyên liệu phong phú, mang đến nhiều sự lựa chọn cho người thưởng thức và làm quà biếu tặng. Ngoài việc mua bánh sẵn, nhiều gia đình còn thích tự làm bánh Trung Thu truyền thống. Đây không chỉ là dịp để thể hiện sự khéo léo mà còn là cơ hội để cả gia đình quây quần, gắn kết bên nhau trong không khí ấm áp của mùa lễ.
Làm bánh Trung Thu
Làm đồ chơi chủ đề Trung Thu
Không khí ngày Tết Trung Thu trở nên sôi động và rực rỡ hơn với đủ loại đồ chơi truyền thống được bày bán khắp nơi, từ trống, mặt nạ đến đèn ông sao, đầu sư tử… Đặc biệt, nhiều gia đình và các địa phương còn tự tay chế tạo những món đồ chơi Trung Thu sống động với nhiều kích cỡ và kiểu dáng khác nhau. Những món đồ chơi này không chỉ làm phong phú thêm không khí lễ hội mà còn mang lại niềm vui và sự háo hức cho trẻ nhỏ, đồng thời thể hiện sự sáng tạo và tình yêu thương trong mùa Tết đoàn viên.
Hát trống quân
Tại một số địa phương ở miền Bắc, phong tục hát trống quân trong đêm hội trăng rằm vẫn được gìn giữ. Đây là hình thức hát đối đáp giữa nam và nữ, vừa để vui chơi, vừa để tìm kiếm bạn trăm năm. Trống quân không chỉ là nét văn hóa truyền thống mà còn là một phần không thể thiếu trong không khí rộn ràng của Tết Trung Thu.
Tặng quà Trung Thu
Nhân dịp Trung Thu, mọi người thường trao tặng nhau những món quà để thể hiện sự quan tâm và gắn kết tình thân. Những món quà Trung Thu phổ biến nhất là bánh trung thu và đèn lồng cho trẻ nhỏ. Những món quà này không chỉ mang lại niềm vui mà còn là biểu tượng của sự chia sẻ và tình yêu thương trong dịp Tết đoàn viên.
Phá cỗ Trung Thu dưới ánh trăng đêm rằm
Vào đêm trăng rằm, mọi người cùng nhau phá cỗ Trung Thu và thưởng thức hương vị của các loại bánh kẹo, trái cây được bày biện trên mâm cỗ. Đây là khoảnh khắc được cả trẻ nhỏ lẫn người lớn mong đợi, khi gia đình quây quần bên nhau trong không khí ấm cúng và vui vẻ. Hoạt động phá cỗ không chỉ mang lại niềm vui mà còn là biểu tượng của sự đoàn viên và hạnh phúc.
4.5. Tết Trung Thu ở mỗi quốc gia có nét độc đáo riêng
Ngoài Việt Nam, nhiều quốc gia châu Á khác cũng tổ chức lễ hội trăng rằm tháng 8 Âm lịch với những phong tục đặc trưng. Dưới đây là nét văn hóa đặc sắc trong truyền thống đón Tết Trung Thu của một số quốc gia tiêu biểu:
Tết Trung Thu truyền thống tại Trung Quốc
Ở Trung Quốc, Trung Thu được xem là một trong những lễ hội lớn và quan trọng với nhiều nghi lễ đặc sắc như: tế trăng, thắp đèn lồng, thả đèn hoa đăng, múa lân và giải câu đố. Đây cũng là dịp để gia đình sum họp, cùng thưởng thức bữa cơm đoàn viên. Theo truyền thống, người Trung Quốc thường uống rượu và ngắm trăng trong ngày lễ này, vì thế còn được gọi là Tết ngắm trăng. Lễ hội này không chỉ là dịp để tưởng nhớ các giá trị văn hóa mà còn là cơ hội để gắn kết gia đình và cộng đồng.
Tết Trung Thu truyền thống tại Trung Quốc
Hàn Quốc đón Tết Trung Thu
Tại Hàn Quốc, Tết Trung Thu được gọi là Chuseok, có nghĩa là “đêm mùa thu” hoặc “đêm trăng đẹp nhất trong năm.” Lễ hội này kéo dài ba ngày, từ ngày 14 đến 16/8 âm lịch. Đây là dịp để người dân Hàn Quốc trở về quê hương, sum họp với gia đình và thực hiện các nghi lễ cúng bái, đi tảo mộ, và trao quà cho nhau. Những hoạt động này nhằm bày tỏ lòng biết ơn tổ tiên và cầu mong một mùa màng bội thu, cuộc sống thịnh vượng.
Một món bánh đặc trưng của Hàn Quốc trong dịp Chuseok là Songpyeon. Bánh này có hình vầng trăng khuyết hoặc hình bán nguyệt, được làm từ bột gạo, đậu xanh, đường và lá thông.
Tết Trung Thu Nhật Bản
Ở Nhật Bản, Tết Trung Thu được gọi là Tsukimi hoặc Otsukimi, có nghĩa là “ngắm trăng.” Truyền thống này đã được du nhập vào Nhật từ hàng ngàn năm trước, với mục đích tôn vinh vẻ đẹp của trăng tròn mùa thu và thể hiện tình yêu, sự trân trọng thiên nhiên trong văn hóa Nhật Bản.
Vào dịp Trung Thu, người Nhật thường mặc trang phục truyền thống, mang đồ cúng đến đền thờ và trang trí nhà cửa bằng cây cỏ lau. Thay vì bánh Trung Thu, họ ưa chuộng bánh gạo tsukimi dango, khoai môn và thưởng thức trà trong lúc ngắm trăng. Những hoạt động này không chỉ tôn vinh vẻ đẹp của trăng rằm mà còn là dịp để gia đình và bạn bè cùng nhau thư giãn và thưởng thức vẻ đẹp thiên nhiên.
Tết Trung Thu Nhật Bản
Trung Thu tại Singapore
Ở Singapore, Tết Trung Thu được gọi là lễ hội lồng đèn hoặc lễ hội bánh Trung Thu, diễn ra vào ngày rằm tháng 8 Âm lịch mỗi năm. Vào dịp này, trẻ em thường cùng nhau múa hát, ngắm trăng và tham gia các hoạt động phá cỗ. Khắp các con phố ở Singapore rực rỡ với hàng ngàn chiếc đèn lồng và các biểu tượng đặc trưng của mùa lễ Trung Thu, tạo nên một không khí lễ hội lung linh và ấm áp.
Không chỉ tại Singapore, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, Tết Trung Thu còn là một mùa lễ hội đặc sắc trong nhiều nền văn hóa khác như Thái Lan, Lào, Campuchia, Myanmar, Philippines và Triều Tiên. Mỗi quốc gia lại có những hoạt động phong phú và đậm đà bản sắc riêng, làm cho Tết Trung Thu trở thành một sự kiện văn hóa thú vị và đa dạng trên khắp châu Á.
Trên đây là những thông tin về Tết Trung Thu, một lễ hội truyền thống đặc sắc và ý nghĩa không chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều quốc gia châu Á. Dù mang nhiều tên gọi và giai thoại về nguồn gốc khác nhau, Trung Thu vẫn luôn là dịp để gia đình và bạn bè sum vầy, gắn kết và cùng nhau tận hưởng những khoảnh khắc đặc biệt. Đây cũng là thời gian để mọi người gửi gắm những lời chúc tốt đẹp và nguyện cầu cho muôn điều may mắn.
Thông tin liên hệ:
